Chubatu


Toen ik een jaar of tien of elf was ging ik op een dag met mijn ouders en broer de Christoffelberg beklimmen. De hele wandeling naar de top heb ik lopen puffen, zuchten en zweten. Eenmaal beneden weer veilig in de auto zat ik naast mijn moeder nietsvermoedend uit het raam te staren, toen ze krijste: ,,Ché Kimberley! Awor si ora a yega pa bo kuminsa husa desodorante! (Gadver, Kimberley! Nu is de tijd aangebroken dat je deo begint te gebruiken!)

smell-1

In de week die volgde kreeg ik van alles onder mijn oksels gesmeerd. Het begon met de bekende halve lamunchi. Daarna kwam de ‘kristal’ en daarna begon de ellenlange zoektocht naar de perfecte deo. Alle merken en soorten werden in huis gehaald: van de spuitbusjes, tot de crèmedeo’s en tot slot de roll-on.

smell-2

healthy green lime fruit, isolated on white, copy space

Al snel vond ik er een die goed bij me paste. Helaas kom ik nog te vaak mensen tegen die nooit de deo hebben gevonden die goed bij hen past. In het passeren word je dan geconfronteerd met een scherpe lucht waarvan je spontaan hoofdpijn krijgt. Hier op Curaçao zeggen we dan: ,,Bo ta hole siboyo.” (Je ruikt naar ui).

smell-5

Mijn broer had vroeger een vriend die regelmatig bij ons over de vloer kwam. Aldrin heette hij. Aldrin kon goed dansen en had een aanstekelijke lach. Maar Aldrin stonk ook een uur in de wind. Op een dag kwam mijn broer me van school ophalen. Naast hem zat Aldrin op de passagiersstoel. De hele rit zat Aldrin er stijfjes bij en was hij stil voor zijn doen. Onderweg naar huis stopten we bij de supermarkt en ik stapte uit om wat drinken voor ons te kopen. Toen ik bij het raam eerst mijn broer zijn juice aangaf en vervolgens Aldrin zijn cola aanreikte, keek hij me met lachende ogen aan. Met zijn armen stijf tegen zijn lichaam aangedrukt, nam hij de cola van me aan. ,,Wat doe je raar”, zei ik tegen Aldrin. ,,Wat is er aan de hand?” Aldrin keek me aan en zei: ,,Ken je de groente waarvan je moet huilen?” ,,Een ui”, zei ik. En meteen erachteraan: ,,Ooooohh.” Aldrin: ,,Ja, ik ruik naar siboyo.”

Behalve de zweetgeur van iemand met een stinkende ui te vergelijken, worden er op het eiland verschillende andere benamingen gebruikt voor iemand die stinkt. Vaak wordt de vergelijking met een dier gemaakt. Zo zei mijn grootmoeder bijvoorbeeld graag: ,,Bo ta hole chubatu.” (Je ruikt naar bok). En een andere grote favoriet: ,,Bo ta hole puítu.” (Je ruikt naar kuiken). Of simpelweg: ,,Bo ta hole sodó.” (Je stinkt naar zweet). Mijn grootmoeder gaf altijd het advies geen kleding van iemand anders te dragen. En al helemaal niet als die persoon stinkt. ,,Holó di sodó ta pega”, zei ze dan altijd. (Zweetgeur is besmettelijk). ,,Straks ga je ook zo stinken en dan ben je chubatu, puítu en siboyo tegelijk!”

smell-4