Wat is Gevaarlijker Discriminatie of Stereotypering?


Wat is anno 2016 gevaarlijker, discriminatie of stereotypering? Voordat “de zwartepietendiscussie” bijna traditioneel weer in alle hevigheid losbarst, wil ik een perspectief bieden waar ik weinig mensen over heb gehoord (maar ik geef toe dat ik het eigenlijk niet echt volg).

De moeilijkheid in de hele zwartepietendiscussie zit hem er naar mijn mening in, dat de twee kampen langs elkaar heen praten. Het “tegen-kamp” zegt dat het voortzetten van het zwartepietenbeeld zoals het nu is (dom, lui, gevaarlijk, clownesk, enz.) discriminatie in de hand werkt. Het “voor-kamp” zegt basically ‘hoe kom je daarbij, wij discrimineren hier in Nederland niet’.

discriminatie1

Wat de gemiddelde wel-blanke Nederlander zich niet realiseert is dat er wel degelijk discriminatie is in Nederland. Het is alleen heel onderhuids en daarom bijna niet als discriminatie te benoemen. Ik noem het daarom gevaarlijke stereotypering, want het is toch een vorm van niet-blanke mensen zich iets minder volwaardig laten voelen.

Onderhuids zoals bijvoorbeeld toen ik, niet-blanke Nederlandse (oftewel bruin Curaçaose) student, een argwanende blik toegeworpen kreeg toen ik me ging inschrijven bij de gym van de universiteit. De dame achter de balie moest ook extra lang naar mijn Europese identiteitskaart kijken en registreerde mij in slow motion als lid van de gym. Duidelijk met tegenzin.

Onderhuids zoals bijvoorbeeld toen ik meerdere malen per week in de supermarkt door de hele winkel gevolgd werd door de bewaker. Een paar keer per week, jaar in jaar uit.

Onderhuids zoals bijvoorbeeld toen mij door medestudenten gevraagd werd of we ook havo en vwo scholen op Curaçao hadden. Met andere woorden ‘is jouw diploma om hier geaccepteerd te worden wel echt of heb je die in de cornflakes gekregen?’.

Jij, gemiddelde wel-blanke Nederlander, merkt deze gevaarlijke stereotypering niet op. Zelfs al zou je erbij staan en ernaar kijken zou je het nog niet opmerken. En dat is logisch, want dat is je belevingswereld ook helemaal niet. Daarom schrijf ik dit. Zodat je weet dat het er wel is. Dat het voor je neus gebeurt. En ja, je staat erbij en kijkt ernaar zonder te weten dat je het ziet gebeuren.

477px-blindfold_psf

Het erge is, dat die dame achter de balie van de gym en de bewaker van de supermarkt er waarschijnlijk van overtuigd zijn dat zij niet discrimineren. ‘Nee ik niet, want ik heb toch gewoon Surinaamse vriendinnen!’ ‘Nee ik niet, want ik ga elke verjaardag lekker rijsttafel eten bij mijn Indonesische buurvrouw. Die kan zó goed koken!’ ……… Dít is het gevaarlijke aan de stereotypering die nu in Nederland speelt. Men heeft het niet door dat men het doet. Men heeft niet door dat het dagelijks voor de neus gedaan wordt. Men heeft niet door waar het vandaan komt. Dit is een f*cking blinde vlek, people (zie Johari window).

johari-venster

En het meest trieste is dat wij, de niet-blanke Nederlanders, er op een bepaalde manier medeverantwoordelijk voor zijn. (Maarja hoe benoem je iets waarvan je twijfelt of je het je verbeeld?) Ik heb de gymbalievrouw bijvoorbeeld niet geconfronteerd. Ik heb nooit de bewaker gevraagd of hij mij achtervolgde. Ik heb zelfs een beetje gesmiled en geantwoord dat onze havo en vwo diploma’s even geldig zijn als die van hun en dat we zelfs dezelfde examens maken. Jammer dat ik het toen nooit bespreekbaar heb gemaakt.

En zo hebben een paar miljoen gekleurde mensen in Nederland, ook situaties die ze liever anders aangepakt zouden hebben. En zo nemen een heleboel van hen nu de kans om bepaalde dingen in de spotlight te zetten. Dat dit niet altijd prettig is of correct gedaan wordt is inderdaad zo, maar hopelijk wordt nu de pijn een beetje beter begrepen.