Tijdreizen op Curaçao

Foto Hanneke Leenders

Curaçao is een druk eiland met alle kenmerken van een moderne samenleving. Maar het is tevens één van de beste plekken om in het verleden te duiken. Het mooie van Curaçao namelijk is dat het soms lijkt alsof de tijd er langzamer gaat.Het zit ‘m in kleine dingen. Het gaat om de beleving van tijd en het omgaan met het verleden.Neem bijvoorbeeld het huis van Ganchi en Fefe waar mijn schoonmoeder is opgegroeid enwaar mijn vrouw is geboren. Dit huis ademt geschiedenis. Ganchi en Fefe waren de overgrootouders van mijn vrouw. Ganchi was een mooie dame en verdiende de kost met hetmaken en verkopen van zoetigheden als Ko’i letchi, Letter en gerechten als Mondongo. Fefe was schoolbuschauffeur, iedereen kende hem en de bus stond stond ‘s avonds gewoon voor de deur op het erf.
Bij binnenkomst vallen je de meubels op die daar zeker 60 jaar staan, nog in de plastic hoezen; ze lijken haast nieuw maar zijn gedateerd. Je ziet bij wijze van spreken Fefe na een dag op de bus, neerzijgen op zo’n stoel terwijl Ganchi in de keuken bezig is met haar handel. De kinderen speelden in de grote Amerikaanse bus, een geweldig apparaat als je klein bent.
Overal hangen vergeelde foto’s van familieleden in zwart-wit en ze geven je het gevoel dat hier alles heel oud is. En dat is het ook. Er is gewoon niet veel veranderd. Ik loop in een museum en voor iemand met interesse in geschiedenis is dit een paradijs. Een tijdreis die gevoed wordt door de verhalen die me erbij worden verteld. Over feesten die er werden gegeven op het bijbehorende terras, dat erbij ligt alsof er sinds de aanleg nooit meer iets aan is veranderd, of er gisteren nog met de familie is gegeten en gedronken, gelachen en gediscussieerd. Alsof ik er de ochtend erna op zit en de geluiden van muziek en vele stemmen nog hoor. Over de kleine kamer in het huis waar mijn huidige vrouw als baby en peuter samen met haar ouders leefde. Alles staat er nog zoals het er toen stond. Het ledikant, een bureautje en een houten stoel. Ze kan zo naar buiten komen rennen, ware het niet dat ze naast me zit en inmiddels mijn mooie vrouw is. Of over het houten bij-huis waar mijn schoonmoeder is opgegroeid en waar zij en haar broers en zussen zij aan zij op de grond sliepen vanwege het gebrek aan voldoende bedden voor iedereen. Iedere keer als er gezinsuitbreiding kwam werd er doorgeschoven.
Foto Hanneke Leenders
Foto: Hanneke Leenders
Het houten huis dat inmiddels behoorlijk vervallen is, maar er nog wél staat. Al zeker 50 jaar! Zelfs de blaffende hond lijkt zo uit het verleden gelopen, grijs om de bek en inmiddels stram in de gewrichten. Ik maak al die verhalen mee alsof het gisteren was, omdat het zo gedetailleerd is onthouden en wordt naverteld en ik de daadwerkelijke plek waar dit alles plaatsvond ook echt kan zien, voelen en meemaken.
Geschiedenis is in Curaçao veel voelbaarder dan in Nederland. Simpelweg omdat in Nederland alles wordt vervangen door nieuw. Je herkent daardoor niets meer en met de vervanging van dingen als gebouwen en interieurs voor modern en nieuw, het verplaatsen van oude foto’s van de muur naar de (digitale) opslag en de focus op wat gaat komen en vergeten wat er was, is het verleden verloren gegaan.Het lijkt erop dat in Curaçao meer waarde wordt gehecht aan historie. Er wordt niet zomaar weggegooid. En soms is de oorzaak daarvan helemaal niet zo romantisch als ik hier beschrijf maar gelegen in een gebrek aan mogelijkheden: er wordt bewaard omdat men niet bij machte is om te vernieuwen. Soms echter, krijg ik het gevoel dat men in Curaçao meer waarde hecht aan vroeger, de mensen die toen leefden en de dingen die men meemaakte. Zo kon Selly, die in mijn bedrijf werkte, prachtig verhalen over haar grootvader die visser was. Bij terugkomst van de zee mocht ze altijd haar kleine handjes ophouden en, zoals opa zei, alles wat er in paste mocht ze houden. De traktatie bestond dan bijvoorbeeld uit kleine garnaaltjes en karko. Selly ging er altijd goed voor zitten als ze ging vertellen en stak een
grote sigaar aan. Ze nam haar tijd voor dit verleden. Als ik nu in Boca Sami kom waar haar geboortehuis nog steeds staat en er zelfs een oude verrotte vissersboot op het strand ligt, zie ik haar bijna rennen naar de kustlijn om opa te begroeten en de handjes volgestopt te krijgen.Wat de reden ook is, de omgang op Curaçao met het verleden maakt tijdreizen mogelijk. Je kunt op Curaçao ver terug in de tijd en niet alleen in Willemstad dat één groot Unesco-Werelderfgoed is. Die historie zit ‘m in de bevolking zelf die zich realiseert dat het in de voetsporen loopt van hen die voor gingen. Die dat respecteert en het verleden net zo belangrijk vindt als de toekomst. Curaçao is daardoor een mix van oud en nieuw, het is één groot contrast. Het ene moment winkel je in Sambil voorzien van alle moderne gemak en vervolgens zit je op een antieke stoel te luisteren naar verhalen uit de oude doos. Verhalen die misschien opgeschreven moeten worden omdat de vergankelijkheid der dingen ze ons anders doen vergeten.

Guestblog van Maarten Ter Linde

Advertenties

4 thoughts on “Tijdreizen op Curaçao”

  1. Heerlijk om te lezen dit!! Danki! Helaas ken ik de verhalen van mijn voorouders niet zo goed. Maar ik snaak ernaar. Mijn moeder komt volgende week voor een paar dagen naar NL, ik zal weer eens een poging wagen. 😉

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s